Yabancılara Türkçe öğretimiyle ilgilenen meslektaşlarıma ve kendi kendine Türkçe öğrenmeye çalışanlara yeni bir yazıdan herkese selamlar. Bugün biraz ders hazırlığından, biraz kelime öğretiminden ve hazırladığım Türkçe öğretim materyallerinden söz etmek istiyorum. Çünkü konu anlatımını planlıyoruz, kitabımızı seçiyoruz ama dersin bir noktasında yine aynı soruya geliyoruz: Peki şimdi bunu hangi etkinlikle çalışacağız?

Özellikle A1 düzeyinde bu sorunun cevabı bazen bir resimli kart, bazen kısa bir alıştırma, bazen de küçük bir oyun oluyor. Yabancılara Türkçe öğretimi için materyal seçerken benim önerim; öğrencinin yaşına, dil düzeyine ve o dersin hedefine bakmanız. Kelime kartları, dil bilgisi çalışma kâğıtları, bulmacalar ve çocuklara yönelik etkinlik kitapları farklı ihtiyaçlara cevap verebilir. Önemli olan elinizdeki materyalle öğrenciye ne yaptıracağınızı önceden düşünmek.

Bu yazıda hem birkaç uygulama fikri paylaşacağım hem de ihtiyaç duyanlar için hazırladığım kaynaklara ve bloğumdaki ücretsiz içeriklere bağlantılar bırakacağım. Haydi başlayalım.

A1 Türkçe derslerinde materyal seçimine nereden başlamalı?

Önce küçük bir hedef belirleyin. “Bugün yiyecekleri işleyeceğim” demek yerine “Öğrenci sevdiği yiyeceği söyleyebilsin ve karşısındakine sorabilsin” diye düşünün. Böyle olunca kullanacağınız görseli de soracağınız soruyu da daha rahat seçiyorsunuz.

Örneğin birkaç yiyecek görseliyle başlayıp kelimeleri tanıttıktan sonra “Ben elma seviyorum. Sen ne seviyorsun?” şeklinde kısa bir konuşmaya geçebilirsiniz. Böylece kelime, öğrencinin kendi hayatıyla bağlantı kurduğu bir cümlenin içine giriyor.

Burada bütün dersi çalışma kâğıtlarıyla doldurmanız gerekmiyor. Bazen tek bir sayfanın üzerine konuşmak, arka arkaya beş sayfa tamamlamaktan daha anlamlı olabilir. (Sayfa bitirmekle öğrenmek her zaman aynı şey olmuyor.)

Bu konunun hazırlık tarafını merak edenler için daha önce yazdığım Yabancılara Türkçe Öğretimi İçin Ders Materyalleri Nasıl Hazırlanmalı? yazısında da öneriler bulunuyor.

Resimli kelime kartlarıyla sadece kelime çalışmak zorunda değilsiniz

A1 düzeyinde Türkçe kelime öğretimi için resimli kartlarla pek çok küçük etkinlik tasarlayabilirsiniz. Görseli gösterip kelimeyi sormak başlangıç için yeterli ama orada bırakmayın derim.

Mesela birkaç kartı yan yana koyup öğrenciden aynı grupta olanları bulmasını isteyin. Ardından seçtiği bir kelimeyle cümle kurmasını sağlayın. Öğrencinin bildiği yapılara göre “Bu bir…”, “Bende … var.” veya “Ben … seviyorum.” gibi başlangıçlar verebilirsiniz.

Hazırladığım A1 Türkçe resimli kelime kartları, 286 görselli karttan oluşan, yazdırılabilir bir PDF çalışma. Kelime tekrarı için görsel kaynak arayanlar ürün sayfasındaki örnekleri inceleyebilir.

Benim önerim, bir etkinlik için az sayıda kelime seçmeniz. O kelimeleri önce tanıma, sonra hatırlama, ardından cümlede kullanma şeklinde çalışabilirsiniz. Aynı karttan üç ayrı etkinlik çıkmış oluyor.

Dil bilgisi alıştırmalarını konuşmaya nasıl bağlayabiliriz?

Türkçe dil bilgisi çalışırken öğrenci alıştırmayı doğru tamamlıyor ama benzer bir cümleyi kendisi kurmakta zorlanabiliyor. Bu nedenle yazılı çalışmanın ardından küçük bir konuşma adımı eklemeyi faydalı buluyorum.

Örneğin öğrenci bir cümledeki boşluğu doldurduktan sonra aynı yapıyla kendisi hakkında bir cümle söylesin. Sonra da karşısındaki kişiye soru sorsun. Böylece alıştırmada gördüğü yapıyı kullanmak için ikinci bir fırsatı olur.

Bu tür tekrarlar için hazırladığım Turkish Grammar Workbook A1, A1 düzeyinde 57 sayfalık bir Türkçe dil bilgisi alıştırma kitabı. A4 boyutunda yazdırılabilir PDF olarak sunuluyor ve yanında ayrı bir cevap anahtarı bulunuyor.

Kendi kendine çalışanlar da cevaplarını kontrol ettikten sonra yanlış yaptıkları sorulara dönüp yeni bir örnek yazabilir. Yalnızca doğru cevabı görmekle yetinmeyin. O cevabın neden doğru olduğunu açıklamaya çalışın; açıklayamıyorsanız konuya kısa bir dönüş yapmakta fayda var.

Çocuklara Türkçe öğretirken etkinlikleri çeşitlendirmek

Çocuklara yabancı dil olarak Türkçe öğretirken aynı tür etkinliği uzun süre sürdürmek zorlaşabiliyor. Bu nedenle kısa bölümler halinde ilerlemek ve etkinlikler arasında geçiş yapmak iyi bir seçenek.

Bir görseli inceleyin, adını söyleyin, eşleştirme yapın, sonra küçük bir boyama çalışmasına geçin. Ancak boyama sırasında da Türkçeyi kullanacak bir neden olsun. “Hangi renk?”, “Mavi kalem nerede?” veya “Bana kırmızıyı göster.” gibi basit sorular ekleyebilirsiniz.

Hazırladığım Turkish for Kids A1 Activity Book içerisinde Türkçe alfabe çalışmaları, kelime eşleştirme, kelime bulma ve boyama etkinlikleri bulunuyor. Çocuklara yönelik bu A1 etkinlik kitabı, 86 sayfalık A4 PDF formatında.

Daha kısa bir boyama kaynağı arayanlar için A1 Türkçe kelime boyama kitabı da hazırladım. Burada seçim yaparken çocuğun Türkçe düzeyinin yanında okuma yazma durumunu ve ilgisini de dikkate alın. Her başlangıç düzeyi öğrencisinin aynı etkinliğe ihtiyacı olmuyor.

Kelime tekrarı için küçük bir bulmaca molası

Kelime tekrarını her seferinde liste üzerinden yapmak zorunda değiliz. Derste çalışılan kelimeleri bir bulmacada yeniden görmek, dersin akışını değiştirmek için kullanılabilir.

A1 Türkçe kelime bulmacaları da bu amaçla hazırladığım çalışmalar arasında. Benim önerim, bulmacayı tamamladıktan sonra bulunan kelimelerden birkaçını seçip yeni cümleler kurdurmanız.

Öğrenci kelimeyi buldu, yazdı ve kullandı. Sonraki derste aynı kelimeyi görsel desteği olmadan hatırlamasını da isteyebilirsiniz. Küçük bir etkinliği birkaç aşamaya yaymak mümkün.

Bu materyallerle kısa bir ders akışı nasıl oluşturulur?

Somut bir örnek verelim. Başlangıç düzeyinde, yiyecekler üzerine yaklaşık 20 dakikalık bir etkinlik şöyle planlanabilir:

• İlk 4 dakika: Beş yiyecek görselini gösterin, öğrencinin bildiklerini sorun ve yeni kelimeleri tanıtın.
• Sonraki 4 dakika: Görselleri karıştırıp söylediğiniz kelimeyi bulmasını isteyin.
• Sonraki 5 dakika: “Ben … seviyorum.” kalıbıyla öğrencinin kendi tercihlerini söylemesini sağlayın.
• Sonraki 5 dakika: “Sen ne seviyorsun?” sorusuyla kısa karşılıklı konuşmalar yaptırın.
• Son 2 dakika: Görselleri kapatın ve hatırladığı üç kelimeyi söylemesini isteyin.

Bu, kendi grubunuza göre değiştirebileceğiniz bir uygulama önerisi. Öğrenciler zorlanırsa kelime sayısını azaltabilirsiniz. Rahat ilerliyorlarsa bildikleri başka yiyecekleri de konuşmaya ekleyebilirsiniz. Materyali dersin hızına göre kullanın; her şeyi aynı gün bitirmek zorunda değilsiniz.

Ücretsiz Türkçe öğretim kaynaklarını nereden bulabilirsiniz?

Ders hazırlarken bloğumda ücretsiz erişebileceğiniz yazılardan ve paylaştığım öğretmen kılavuzundan da yararlanabilirsiniz.

Özellikle alana yeni başlayanlar için Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretmenliği Yapanlar İçin Öneriler yazısına göz atmanızı öneririm. Yazıdan indirebileceğiniz 89 sayfalık öğretmen kılavuzunda farklı düzeylere yönelik örnekler, çocuklara Türkçe öğretimi, materyal geliştirme ve değerlendirme bölümleri bulunuyor.

Kendi etkinliklerinizi tasarlamakla ilgileniyorsanız Yabancılara Türkçe Öğretimi İçin Web 2.0 Araçları yazım da fikir verebilir. Bu eski bir yazı olduğu için araçların güncel özelliklerini ayrıca kontrol etmekte fayda var.

Diğer paylaşımlara ise Yabancılara Türkçe Öğretimi kategorisinden ulaşabilirsiniz.

Hazırladığım ücretli dijital çalışmalar LearnTurkish Etsy sayfamda bulunuyor. Yukarıda sözünü ettiğim kaynaklar fiziksel kitap olarak gönderilmiyor; dijital olarak indiriliyor. İhtiyacınıza uygun olanı seçerken ürün açıklamalarına ve örnek sayfalara bakabilirsiniz.

Benim bu konuda tavsiyem, önce öğrencinizin hangi noktada desteğe ihtiyaç duyduğunu belirlemeniz. Sonra buna uygun küçük bir etkinlik seçin, uygulayın ve öğrencinin ne yapabildiğine bakın. Elinizdeki kaynakları bu şekilde değerlendirdiğinizde bir sonraki ders için ne hazırlamanız gerektiği de daha anlaşılır oluyor.

Siz A1 Türkçe derslerinde en çok hangi materyalleri kullanıyorsunuz? Kelime öğretimi mi, dil bilgisi çalışmaları mı, çocuklara uygun etkinlik bulmak mı daha çok zamanınızı alıyor? Yorumlarda paylaşabilirsiniz. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere.

The post Yabancılara Türkçe Öğretimi Materyalleri-A1 first appeared on Gürkan Bilgisu.

Hemen her üniversitenin yüksek lisans alım şartları farklılık gösterdiğinden öncelikle hangi üniversitede yüksek lisans eğitimi alacağına karar verip o kurumun şartlarını sağlayıp sağlamadığınıza bakmanızda yarar olduğunu söyleyeyim. Yüksek lisans şartlarını sağladıktan sonra jüri karşısına çıkacağınız bir sözlü mülakat sizi bekliyor. Bu sözlü mülakatta karşılaşabileceğiniz muhtemel soru ve konuları maddeler halinde sunmak istiyorum:

• Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminin tarihçesi
• Yabancı dil öğretim, yaklaşım, yöntem ve teknikleri
• Avrupa dilleri ortak çerçeve programı (CEFR)
  • Dil gelişim dosyası
  • Dil pasaportu
  • Dil seviyeleri (A0, A1, A2, B1, B2, C1, C2)
• Çokdillilik, ikidillilik, çokkültürlülük kavramları
• Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında yapılmış çalışmalar ve ders kitapları
• Anadil, ikinci dil kavramları
• Dil alanında çalışmaları bulunan ünlü isimler ve çalışmaları; Krashen, Chomsky vb.
• Çocuklara yabancı dil olarak Türkçe öğretimi

Genel hatlarıyla maddeleyecek olursam karşılaşabileceğiniz sorular bu konu başlıkları altında sizlere yöneltilecektir. Daha önce yüksek lisans jürilerinin karşısına çıkmış arkadaşlarımdan derlediğim bilgiler bu şekilde. Size sorulacak sorular jüriye bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Eğer bu alanda yüksek lisans yapmaya hazırlanıyorsanız Türk dili, Türk kültürü, Türkiye de yabancılara Türkçe öğretimiyle ilgili yapılan çalışmalar, ders kitapları, bu alanda faaliyet gösteren kurum ve kuruluşları mutlaka bilin ve bunlara aşina olun. Ayrıca yaklaşım, yöntem ve tekniklerden mutlaka soru gelecektir. CEFR tüm dünyaca kabul görmüş bir metin olduğundan bu alanın temel aldığı en önemli konulardan birisidir. Dolayısıyla CEFR’i ve içeriğini okumalı ve gelecek muhtemel sorulara karşı hazırlıklı olmalısınız. Bana bu konuyla alakalı pek çok mail geldiği için bu yazıyı bloğumda yazma gereği duydum. Umarım bu yazı birilerine faydalı olur. Yazıma son verirken Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi yüksek lisans programlarına başvurmayı planlayanlar için Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından önerilen  kaynakları da  buraya ekliyorum. Alana katkı sunan ve sunacak herkesin yolu bahtı açık olsun

Yabancılara Türkçe Öğretimi Yüksek Lisans Kaynak Önerileri

• Doğan Aksan, Anlambilim
• Doğan Aksan, Dilbilim ve Türkçe Yazıları
• Doğan Aksan, Her Yönüyle Dil
• Doğan Aksan, Türkçenin Sözvarlığı
• Doğan Aksan, Türkiye Türkçesinin Dünü Bugünü Yarını
• Doğan Günay, Dil ve İletişim
• Emel Huber, Dilbilime Giriş
• Nadir Engin Uzun, Ana Çizgileriyle Evrensel Dilbilgisi ve Türkçe
• Nadir Engin Uzun, Biçimbilim Temel Kavramlar
• Ömer Demircan, Yabancı Dil Öğretim Yöntem ve Teknikleri
• Özcan Başkan, Yabancı Dil Öğretimi İlkeler ve Çözümler
• Özcan Demirel, Yabancı Dil Öğretimi
• Tahir Nejat Gencan, Dilbilgisi
• Tahsin Banguoğlu, Türkçenin Grameri
• Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi, Editör: Abdullah Şahin
• Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi, Editörler: Faruk Yıldırım, Burak Tüfekçioğlu
• Yabancı Dil Öğretiminde Yaklaşımlar, Yöntemler, Teknikler, Rıfat Günday
• Yabancılara Türkçe Öğretimi, Editörler: Alparslan Okur, Mustafa Durmuş
• Yabancılara Türkçe Öğretimi, Editörler: Derya Yaylı, Yasemin Bayyurt
• Zeynel Kıran, Dilbilime Giriş

The post Yabancılara Türkçe Öğretimi Yüksek Lisans Soruları first appeared on Gürkan Bilgisu.